تأثیر دعا در زندگی انسان چیست؟

تأثیر دعا در زندگی انسان چیست؟

تأثیر دعا در زندگی انسان چیست؟

پاسخ

ابتدا لازم است به دو نکته اشاره شود:
۱. دعا در اصطلاح اهل شرع گفتگو کردن با حق تعالی به نحو طلب حاجت و درخواست حل مشکلات از درگاه او و یا به نحو مناجات و یاد صفات جلال و جمال ذات اقدس اوست.[۱] ۲. انسان دارای دو ساحت و دو بُعد است. ۱ـ بعد معنوی. ۲ـ بعد مادی، آثار دعا قسمتی مربوط به بعد معنوی و قسمت دیگر مربوط به بعد مادی است که در بیان آثار دعا به هر دو قسمت اشاره شده است.
با توجه به مطالب فوق می گوئیم: آنچه که از متون دینی استفاده می شود این است که دعا آثار فراوانی در زندگی انسان دارد که به جهت اختصار به چند مورد در ذیل اشاره می نماییم:
۱ـ دعا حالت انس و الفت روح و دل ، با ذات خدا است و حصول آرامش و سکون برای نفس می باشد،[۲] همانند مشتاقی که دوست خود را یافته، از دیدارش خوشحال و از سخنانش لذت می برد، مشکلاتش را با کمال اطمینان با او در میان گذاشته و پرده از رازهای دل بر می دارد و برای انجام خواسته ها و آمالش از وی یاری می طلبد.
۲ـ پیامبر اکرم ـ صلی الله علیه و آله و سلم ـ فرموده اند: «دعا اسلحه مؤمن و ستون دین و نور آسمانها و زمین است»[۳] و یکی از روانشناسان می گوید: «فقدان دعا و نیایش در میان ملتی برابر با سقوط آن ملت است، اجتماعی که احتیاج به نیایش را در خود کشته است معمولا از فساد و زوال مصون نخواهد بود ـ منتهی باید نیایش را پیوسته و در همه حال انجام داد تا اثر عمیق خود را در انسان همیشه حفظ کند».[۴] ۳ـ علی (ع) می فرمایند: «دعا کلید پیروزی و مفتاح رستگاری است و بهریتن دعا، دعائی است که از سینه پاک و قلب پرهیزگار برخیزد».[۵] ۴ـ امام صادق (ع) می فرمایند: «دعا برای برآوردن حوائج ، نافذتر از نوک نیزه است».[۶] ۵ـ دعا باعث ارزش انسان می شود.[۷] ۶ـ امام صادق (ع) فرموده اند: «در نزد خداوند مقاماتی است که بدون دعا کسی به آن نمی رسد».[۸] ۷ـ دعا سبب توسعه بینش و معرفت به مقام ربوبی می شود، چرا که دعاهای رسیده از معصومین ـ علیهم السلام ـ همچون دعای عرفه، جوشن کبیر، و… مجموعه ای است از معارف الهی که دقیق ترین اوصاف الهی، از صفات ذات گرفته تا صفات افعال، از توحید ذاتی گرفته تا توحید ربوبی و… در آن تبیین شده است.[۹] ۸ـ دعا سبب پشیمانی از گذشته بد و وسیله عروض حالت انفعال و شرمندگی در درون دعا کننده است.[۱۰] ۹ـ برخی دعاها عامل تلقین اعتقاد به نبوت و امامت و لزوم رهبری معصومین می شود مانند دعای ندبه و افتتاح و….[۱۱] ۱۰ـ دعا تمیز دهنده فضائل و رذائل از یکدیگر، آموزنده اخلاق فاضله، آداب معاشرت، اتصاف به فضائل انسانی و… می شود همچون دعای مکارم الاخلاق.[۱۲] ۱۱ـ دعا پدید آورنده بیم و امید در باطن، دعا باعث روح تسلیم در برابر خدا، شجاعت، وسیله دفع آسیب ها و مولد صفت توکل است،[۱۳] خلاصه دعا باعث آرامش، ارتباط با خدا، بیم و امید، شجاعت، معرفت، توکل، ارزش انسان و… می شود.

معرفی منابع جهت مطالعه بیشتر:
۱. تفسیر نمونه، آیه الله مکارم و همکاران (دار الکتب الاسلامیه) ج۱، ص۶۳۷ـ۶۴۷ و ج۱۵، ص۱۷۲ـ۱۷۶.
۲. المصباح المنیر، با ترجمه فارسی، آیه الله علی مشکینی (نشر الهادی) ص۱۶ـ۳۲.

پی نوشت ها:
[۱] . مشکینی، علی، المصباح المنیر، قم، نشر الهادی، چاپ دوم، ۱۳۷۰، ص۱۶ـ۱۷.
[۲] . رعد/ ۲۸.
[۳] . کلینی، محمد بن یعقوب، اصول کافی، انتشارات اسلامیه، ج۴، ص ۲۱۳، و ر.ک: مکارم شیرازی، ناصر، تفسیر نمونه، تهران، دار الکتب الاسلامیه، ۱۳۷۰، ج۱۵، ص۱۷۵.
[۴] . تفسیر نمونه، پیشین، ج۱، ص۶۴۰.
[۵] . همان ، ج۱۵، ص۱۷۵.
[۶] . اصول کافی، پیشین، ج۴، ص۲۱۳.
[۷] . فرقان/ ۷۷.
[۸] . تفسیر نمونه، پیشین، ج۱، ص۶۴۱.
[۹] . ر.ک: المصباح المنیر، ص۲۰ـ۲۳.
[۱۰] . همان.
[۱۱] . همان.
[۱۲] . همان.
[۱۳] . همان.

مطالب مشابه