اشاره: قرآن مجید در صدها آیه که از مسألهی معاد بحث میکند تعبیرات کاملاً متنوعی دارد که هر یک از آنها اشاره به یکی از ابعاد مفهوم معاد است، و در مجموع بیانگر عمق این مسأله و اهداف زندگی پس از مرگ است. از آنجا که مطالعه تعبیرات متنوع قرآن دربارهی معاد افقهای تازهای در ...
دسته بندی های موجود در بخش"قرآن شناسی"
مطالب موجود در بخش "قرآن شناسی"
احباط و تکفیر در قرآن
حبط، در لغت به معنای بیهوده، ناچیز و باطل شدن است. حبط در اصطلاح مفسّران غیر از حبط در اصطلاح اهل کلام است. در این جا هر دو اصطلاح بررسی خواهد شد. قبلاً لازم است حبط و احباط از یکدیگر تفکیک شده، هر کدام جداگانه مورد بحث قرار گیرد. حبط راجع به صحت و بطلان ...
شاهدان قیامت در قرآن
معمولاً در دادگاهها شاهدان عینی به سود یا زیان طرف گواهی میدهند، و پس از طی مراحلی، حکم دادگاه صادر میشود، بر این اساس نیز در روز رستاخیز شاهدانی بر جرائم اعمال انسانهای گنهکار گواهی میدهند. قرآن نیز روز رستاخیز را محکمه الهی و روزی که شاهدان به پا میخیزند معرفی کرده است چنان که ...
محاسبه اعمال در قرآن
از نامهای قیامت در قرآن «یوم الحساب»[1] است، یعنی روزی که خداوند به حساب اعمال بندگان خود میرسد، این مطلب به قدری مسلم است که علی ـ علیه السّلام ـ آنجا که فرق میان دنیا و آخرت را بیان مینماید، میفرماید: «دنیا سرای عمل و کوشش است و نه جایگاه حساب، و آخرت جایگاه حساب ...
صراط و میزان اعمال در قرآن
ما معتقد به وجود «صراط» و «میزان» در قیامت هستیم. صراط همان پلی است که بر روی جهنم کشیده شده و همگان باید از روی آن عبور کنند،آری راه بهشت از روی جهنم میگذرد! «و ان منکم الا واردها کان علی ربک حتما مقضیا×ثم ننجی الذین اتقوا و نذر الظالمین فیها جثیا، همه شما (بدون ...
منازل و مراحل آخرت در قرآن
انسان در سفر آخرتش منازل و مراحل متعددی را طی می کند که در این جا به اختصار درباره آن منازل توضیحاتی ارائه می شود: 1. نخستین منزل، جریان سکرات مرگ و سختی جان دادن است، امیرالمؤمنین ـ علیه السّلام ـ در تبیین سکرات مرگ می فرماید:«و انّ للموتِ لغمراتٍ هی افظعُ مِن أن تُستَغرَقَ ...
بهشت در قرآن
معنای بهشت بهشت در لغت ریشهی اوستایی دارد و به معنای خوشتر، نیکوتر، جهان بهتر (فردوس، خلد، جنّت). جای خوش آب و هوا، فراوان نعمت و آراسته است که نیکوکاران پس از مرگ در آن جاودان باشند.[1] ویژگیهای بهشت و بهشتیان قرآن کریم در مقام ترسیم چهره و ویژگیهای بهشت و بهشتیان آیات فراوانی را ...
جهنم در قرآن
معرفت ما درباره مسائل مربوط به جهان دیگر هر قدر زیاد هم باشد محدود است، تنها شبحی از دور برای ما نمایان است، اما جزئیات و خصوصیات آن روشن نیست چرا که عالم آخرت به طور کلی جهانی است بالاتر از این عالم، درست مانند عالم جنین نسبت به زندگی بیرون شکم مادر. بنابراین احاطه ...
رسالت قرآن کریم
بهترین معرّف برای شرح اوصاف قرآن کریم همانا خود قرآن مجید است و اگر در سخنان عترت طاهره ـ علیهم السلام ـ توصیف قرآن مشاهده میشود باز به استناد خود قرآن حکیم است، لیکن بهرهبرداری از آن به عهده همتای وی یعنی ثقل اصغر میباشد که به نوبه خود، قرآن ناطقاند، و در هیچ مرحله ...
شیوههای تبیین معارف در قرآن
خدای سبحان رسالتهای رسول اکرم ـ صلّی اللّه علیه و آله و سلّم ـ را تلاوت آیات بر مردم، تعلیم کتاب و حکمت به انسانها، و تزکیه جانهای آنان معرفی میکند: « هُوَ الَّذِی بَعَثَ فِی الْأُمِّیِّینَ رَسُولاً مِنْهُمْ یَتْلُوا عَلَیْهِمْ آیاتِهِ وَ یُزَکِّیهِمْ وَ یُعَلِّمُهُمُ الْکِتابَ وَ الْحِکْمَهَ وَ…»[1] و جامع همهی این رسالتها، ...
عدم تعارض در آیات قرآن
«افلا یتدبرون القرآن و لو کان من عند غیرالله لوجدوا فیه اختلافاً کثیراً» (نساء / 82) ترجمه: آیا درباره قرآن نمیاندیشند که اگر از ناحیه غیر خدابود اختلافات فراوانی در آن مییافتند. بعضی شبهه میکنند و میگویند آیات قرآن کریم در مواردی با یکدیگر تعارض دارند، بدین صورت که خداوند یک کار و فعل را ...
نیکوترین قصّهها در قرآن کریم
قرآن کریم قصّههای فراوانی را ذکر کرده ولی این قصّهها نظیر قصّههای کتاب «کلیله و دمنه» نیست که افسانههایی ساختگی باشد اگر چه ممکن است آن افسانهها را برای اهداف صحیحی ساخته باشند. داستانهای قرآن، ساختگی نیست بلکه واقعیاتی است که در جهان گذشته رخ داده و هدف قرآن از آوردن آنها نیز سرگرم کردن ...