اگر فردي از برنامه‌هاي ماهواره‌اي استفاده مي‌كند، دستگاه آن را در خانه‌اش به صورت مخفيانه يا آشكار راه‌اندازي كرده است، چگونه بايد به عنوان يك مأمور انتظامي يا يك مسلمان با او برخورد نمود؟ آيا غير از امر به معروف و نهي از منكر برخورد ديگري شايسته است يا خير؟ توضيح دهيد.

پاسخ

برخورد ما نسبت به افرادي كه در خانه خود به صورت مخفيانه برنامه‌هاي ماهواره‌اي را تماشا مي كنند اين است كه امر به معروف و نهي از منكر كنيم.[1] منتها امر به معروف و نهي از منكر درجات و مراتبي دارد[2] يعني هم نسبت به افرادي كه مي‌خواهند امر به معروف و نهي از منكر كنند و هم نسبت به آنهايي كه مورد امر و نهي واقع مي‌شوند، شرايطي وجود دارد كه بايد رعايت شود نحوة برخورد و حدود اختيارات و مسئوليت يك فرد عادي با يك مأمور نيروي انتظامي فرق مي‌كند، افراد عادي در جامعه كه مجوّز رسمي از اداره مبارزه با مفاسد و منكرات و نيروي انتظامي ندارند، نمي‌توانند با چنين افرادي درگير شوند و اقدام به بازرسي منزل و يا جمع‌آوري آنتن‌هاي ماهواره‌اي آنها كنند. چون گرچه هدف و نيت‌شان مطلوب و خيرخواهانه است امّا در عمل پيامدهاي منفي ديگري خواهد شد و نظم جامعه را به هم مي زند. افراد عادي بايد علاوه بر تنفّر و انزجار قلبي از چنين كارهايي، در صورت فراهم بودن شرايط اقدام به امر به معروف و نهي از منكر بصورت شفاهي آن هم با رعايت اصول اخلاقي و برخورد مناسب نمايند. و اگر از نزديكان و اعضاي فاميل است، مي‌توان بيشتر صحبت كرد.[3] اگر اقدامات فوق مؤثر واقع نشدواستفاده انان مخل امنيت اخلاقي جامعه وموجب اشاعه فساد مي شود مي‌توان به مقامات مسئول در نيروي انتظامي گزارش داد تا آنها به وظيفة قانوني خود در اين خصوص عمل نمايند.

نتيجه گيري:
در برابر افرادي كه برنامه‌هاي ماهواره‌اي نگاه مي‌كنند، هم ما و هم مسئولين نظام اسلامي، وظيفه داريم كه امر به معروف و نهي از منكر نموده، برخورد شايسته و معقول آنها را هدايت و اصلاح نمائيم، غير از امر به معروف و نهي از منكر، وظيفه آگاهي دادن، نصحيت و موعظه (البته با توجه به شرايط و موقعيت ها)، و… نيز به عهدة ما مي باشد.
البته وظيفة مسؤلان نيروي انتظامي متفاوت مي باشد. آنان طبق قوانين كشور اسلامي مي توانند علاوه بر امر و نهي زباني، از قوة قهريه و بر خورد فيزيكي مانند جمع آوري گيرنده ها، جريمه، جلب، بازرسي و.. نيز استفاده كنند.
ضمناً چه در صورتي كه مأمور نيروي انتظامي باشيم و چه فردي عادي در هر دو صورت بايد مراحل و شرايط امر بمعروف و نهي از منكر را در نظر بگيريم؛ به شخصيت افراد احترام بگذاريم؛ از تحقير بپرهيزيم؛ گفتار و رفتار ما از روي دلسوزي و صداقت باشد؛ از خشونت و تندي بپرهيزيم؛ آبروي افراد را در نظر بگيريم و…

معرفي منابع جهت مطالعه بيشتر:
1. امور تربيتي منطقه يك قم، نظارت صالحان، معاونت پرورشي ادارة كل آموزش و پرورش، 1371.
2. دادسراي انقلاب اسلامي؛ شيوه‌هاي صحيح امر به معروف و نهي از منكر، سازمان تبليغات اسلامي، 1369.
3. حسن رضا رفيعي، امور انتظامي در نظام حسبة اسلامي، انتشارات دانشگاه علوم انتظامي، 1380، ص 283ـ207.

پي نوشت ها:
[1] . آل‌عمران/104.
[2] . نراقي، ملا مهدي، جامع السعادات، بخش امر به معروف و نهي از منكر.
[3] . براي آشنايي بيشتر با مصاديق معروف و منكر مراجعه شود به: حسن‌آبادي، علي‌زاده، نظارت ملي يا امر به معروف و نهي از منكر، دفتر تبليغات اسلامي، 1371، ص 22ـ9.